Friday, January 27, 2017

Internet of Things (IoT)



Kum ruk liam ta, 2011 khan internet-in a thlunzawm khawl chi hrang hrang (12.5 billion) te chuan khawvel mihring awm zat (7 billion) chu min lo khum fel daih tawh a, kan hma lawk kum 2020-ah phei chuan heng khawl inthlunzawmte hi khawvel pumah 26-50 billion inkar vel an tlin chhoh beisei a ni. Chuti taka tam a nih si chuan, internet hmanga khawl thlunzawm theihte chu hman tangkai theih dan a awm thei ang tih ngaihtuahna atangin a hman tangkai theih dan tur hmuh chhuah a ni chho ta zel a.

Internet of Things (IoT) tih chuan ni tina kan thil hman thin thil chi hrang hrangte computer lam thiamna hmanga la inthlunzawmtir theih turte sawina a ni mai awm e. IoT kan la hman tangkai theih dan tur leh mihringte khawsak a tihawlsam theih dan tur te chu, entir nan:

I len chhuah dawnin motor chahbi ken chhuah theihnghilh dawn ta la, in i chhuahsan rual rualin i “smart door” chuan i phone-ah “Beep Beep” notification a rawn siam nghal thuai ang.
In “smart fridge” chuan a chhunga chawhmeh awm tawh lote chu  lo chhinchhiahin, i bazar dawnah thil lei ngai tur, shopping list fel tak i phone-a en theih mai turin a lo siamsak thin ang che.

“Smart city”-ah chuan i “smart car” chuan traffic jam awm leh awm loh te, kawng siam mek vanga kawng chep a awm leh awm loh te leh a hel dan tur te thlengin a kaihruai thin ang che.

Thingpui dawrah i chawl a, thingpui no i in ruah rualin i phone-ah a dang i duh leh duh loh zawhna a rawn siam ang a, i “Yes” chuan waiter-in a rawn pe leh mai dawn che a ni.

Tlawng luia lei (bridge) an dawh tharah chuan “smart cement” an tih mai an hmang a, an sensor vuah chuan an concrete chhun chhungah khi a awm em tih te, load eng zat nge a lak tih te lo chhinchiah fel thlapin, siam that (repair) a ngaih leh ngaih loh tur te a hun takah PWD hotute a hriattir zel thei tawh ang. Chu mai a la ni hleinem, lei chhuat chu chirh leh thil dang vangin a hnawng nal viau thei a, i “smart car” khan i chetsual loh nan tlan muang deuh turin a rawn thei che ang a, a thurawn che chu i zawm duh lo a nih paw’n i chetsual ai chuan amah leh amah chu a intimuang lui tawh mai dawn a ni.

Dawra thil i lei dawnin an “smart shopping bag” chhungah i polythene bag ken chu i’n thun chhawng hmasa phawt ang a, i thil leite i thun luh apiangin i phone-a shopping cart-ah lo inbelh nghal zelin, i duh tawk i lei zawh hnuah i polythene bag chu i han la chhuak ang a. An dawr kawngkhar i pelh rualin ATM-a pawisa lak chhuah hmasak pawh ngai tawh lovin,  i bank account atangin i thil leina man chu a lo in-cut tawh mai dawn a ni.

Heti hian Internet of Things (IoT) chu eng nge a nih a hriat theih tawh mai awm e. Tunah hian India sorkar laipui hmachhawp pawimawh tak tak - Aizawl pawh kan tel vena Smart Cities project leh Digital India program tih velah te pawh hian IoT hi telh a ni chho ta zel a. A hranpa ngatin IOT lam tihhmasawnna turin Internet of Things (IoT) Policy pawh duan chhuah a lo ni ta hial a ni.

COVID-19: Tangkhangte Mahni Ram Ngeiah Thlamuang Takin Lo Haw Se

COVID-19 hripui lêng buaina vangin ram hrang hrangin mahni khua leh tuite ngaihsakin, ram dang aṭanga hruai haw theih dan tur te an ng...